14 sep 2021 (13:30 - 16:30)
Na een lange gedwongen pauze hopen wij weer socratische gesprekken te kunnen gaan voeren, met als doel het onderzoeken van wat wij (menen te) weten over een bepaald begrip. Denk daarbij aan woorden als geduld, bloeien, regelmaat, sparen, ontmoeting, verdragen etc.
Het gaat er daarbij niet om het begrip te definiëren of om tot consensus te komen. Het gaat erom dat ieder van ons onderzoekt wat dat woord of begrip voor hem betekent. Daarvoor gaan we uit van de persoonlijke ervaring, van situaties uit ons eigen leven waarin dat begrip van toepassing is, naar ons eigen inzicht en beleving. Natuurlijk werkt het verhelderend wanneer we onze inzichten daarover delen, zodat we van elkaar kunnen leren. Leren in de zin van het verbreden en verdiepen van ons inzicht met betrekking tot dat begrip.
De te onderzoeken begrippen gaan over menselijk gedrag; over ons voelen, denken en handelen in ons eigen leven. Op dat terrein bezit dus iedereen deskundigheid en het blijkt vaak verrassend wat een ander te vertellen heeft over een begrip waarvan je aanvankelijk denkt dat de betekenis toch duidelijk is.
Voor komend gesprek stel ik voor het begrip Menselijkheid te onderzoeken. Daarvoor geef ik hier wat overdenkingen zonder te willen suggereren dat hierin de betekenis verscholen ligt. Want dat bepaalt, zoals reeds gezegd, iedere deelnemer aan het gesprek helemaal zelf.
Menselijkheid
Is menselijkheid een deugd, een verdienste, een prestatie?
Dat lijkt me niet. Want ieder mens is toch als vanzelf en van nature menselijk? Daar hoef je toch niets bijzonders voor te doen?
Maar gaat dat wel zo? Ben je en handel je als vanzelf en altijd menselijk? Dat hangt er natuurlijk vanaf wat je er onder verstaat.
Menselijkheid zou kunnen betekenen: vanuit respect voor je medemens handelen; ruimte laten voor het eigene van ieder mens; helpen waar nodig is.
Er bestaat in ieder geval verschil in de mate waarin bepaald gedrag menselijk genoemd wordt. Moet je je voor menselijkheid openstellen voor de ander en uit je eigen begrenzing stappen? Heeft menselijkheid dan te maken met iets wat voorbijgaat aan je eigenbelang. Iets wat je verbindt met anderen.
Heeft het ook te maken met moreel gedrag? En als wij sommige van onze gedragingen ‘dierlijk’ noemen, heeft een dier dan ook de mogelijkheid om zich ‘menselijk’ te gedragen?
Maar wat is dat dan: menselijkheid? Wat verstaan we daaronder?
Deelname kost 10 euro inclusief koffie en thee. Voor Vrienden van het Geert Groote Huis is deelname gratis.
Aanmelden is verplicht! U kunt zich opgeven via reserveringen@geertgrootehuis.nl